CẢM NHẬN ĐOẠN THƠ SAU: “THỜI GIAN ĐẰNG ĐẴNG … … … CŨNG BIẾT CÚI ĐẦU NHỚ NGÀY GIỖ TỔ”

Nguyễn Khoa Điềm đã có cách cảm nhận cho riêng mình. Lịch sử dân tộc được nối dài vô tận, từ thuở khai thiên, lập địa của cha Lạc Long Quân, mẹ Âu Cơ, tiếp nối, là quá trình dựng nước của các vua Hùng. Cùng với thời gain đằng đãng là không gian mênh mông. Đất Nước là nơi sinh sống, lập nghiệm của bao thế hệ người Việt. Không gian ấy bắt đầu là nơi chim về, rồng ở, nơi mẹ Âu Cơ sinh ra đồng bào ta trong bọc trăm trứng, nơi vua Hùng dựng đất Tổ ngàn năm. Dù là sống miền ngược, miền xuôi hay trên rừng hay dưới bể, trong Nam hay ngoài Bắc đề là con cháu một nhà của tổ tiên Lạc Long Quân, Âu Cơ gắn bó ruột thịt bao đời.

Là người Việt, chúng ta không chỉ tự hào là con Rồng, cháu Tiên mà còn tự hào về truyền thống lâu đời của dân tộc. Bao đời nay, người Việt luôn ý thức sâu sắc việc giữ gìn, kế tục, phát huy những truyền thống văn hóa mà cha ông để lại :

Những ai đã khuất

Những ai bây giờ

Yêu nhau và sinh con dẻ cái

Gánh vác phần người đi trước để lại

Dặn dò con cháu chuyện mai sau

Hằng năm ăn đâu làm đâu

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ

Những câu thơ tự nhiên mà vô cùng xao động lòng người đem đến những nhận thức về mối liên hệ vô cùng chặt chẽ, giữa các thế hệ người Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử. Bao đời nay, người Việt luôn ý thức sâu sắc việc giữ gìn, kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa mà châ ông để lại. Một trong những truyền thống văn hóa của dân tộc là đạo lí uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Hình ảnh cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ thể hiện sự thành kính, ngưỡng vọng thiêng liêng, chạm đúng vào cội nguồn tình cảm, tự hào và khơi dậy trong tâm hồn người Việt truyền thống Hùng Vương nhớ đến ngày giỗ Tổ. Tự hào biết bao.

Vẫn với lời triết luận, suy tưởng cùng giọng thơ trầm lắng, xâu xa, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã cảm nhận Đất Nước trên bề rộng lớn của không gian và thời gian đằng đẵng. Qua đó, khơi dậy trong trái tim chúng ta về cuội nguồn, truyền thống của đân tộc. Điều đó, càng làm cho chúng ta thêm yêu Đất Nước mình – một Đất Nước với thời gian lịch sử đằng đẵng, không gian mênh mông và bề dày truyền thống văn hóa.